KWS
   
 

Aktualne programy w hodowli buraka cukrowego

1. Odmiany buraka z tolerancją na herbicydy z grupy inhibitorów ALS

W naturalnych warunkach występują czasami komórki i rośliny buraka tolerancyjne na herbicydy z grupy inhibitorów syntazy acetylomleczanowej (ALS). Statystycznie biorąc wśród 1,5 miliarda komórek występuje tylko jedna pojedyncza komórka wykazująca takie właściwości, co można porównać z wystąpieniem jednej rośliny buraka cukrowego z taką tolerancją w populacji rosnącej na plantacji o powierzchni 15.000 ha.

Znalezienie rośliny buraka tolerancyjnej na herbicydy z grupy inhobitorów ALS stało się dla KWS i firmy Bayer punktem wyjścia dla rozwinięcia nowego systemu zwalczania chwastów w burakach.

Komórki buraka cukrowego, w którym wystąpiła ta tolerancja trzeba było po znalezieniu utrzymać i zregenerować do pełnej rośliny, co zakończyło się powodzeniem. Na żadnym etapie tego procesu nie zostały wykorzystane techniki modyfikacji genetycznej, wykorzystano natomiast naturalną zmienność występującą w tradycyjnie uprawianych burakach. Odmiany z tolerancją na herbicydy z grupy inhibitorów ALS umożliwią w praktyce zwalczanie szerokiego spektrum chwastów rosnących w burakach niezależnie od fazy rozwoju zarówno buraków jak i chwastów. Da to rolnikowi dużą elastyczność w wyborze terminu zabiegu oraz umożliwi pełne zwalczenie chwastów za pomocą jednej substancji czynnej.

Prace nad wytworzeniem i zarejestrowaniem komercyjnych odmian buraka cukrowego z tolerancją na herbicydy a grupy ALS jeszcze trwają. Szacujemy, że pierwsze odmiany dostępne będą na rynku po roku 2017, po zakończeniu procesu rejestracji.

2. Energetyczny burak cukrowy – na biomasę

KWS jest jedyną firmą hodowlano-nasienną na świecie prowadzącą od kilku lat intensywny program hodowlany roślin przeznaczanych na cele energetyczne - dotyczy to również buraka cukrowego. Priorytetami w tym programie hodowlanym są specyficzne wymagania jakościowe oraz konieczność podniesienia plonu jednostkowego korzeni i liści.

W przypadku odmian buraków przeznaczanych na cukier jednym z podstawowych parametrów jakościowych związanych z technologią produkcji cukru jest jak najniższa zawartość tzw. melasotworów w soku korzeni. Melasotwory to substancje utrudniające uzyskanie odpowiedniej wydajności cukru białego, które stwarzają trudności technologiczne w procesie produkcji i powodują stratę części cukru, który pozostaje w melasie.

Niska zawartość melasotworów w soku korzeni jest jednym z priorytetów w hodowli odmian buraka dla cukrownictwa. Niektóre rody (kandydaci na odmiany) wykazujące bardzo dobre parametry w zakresie wysokich plonów korzeni musiały zostać odrzucone ze względu na słabą wartość przetwórczą. Jednak w pracach nad odmianami przeznaczonymi do produkcji biogazu hodowcy nie są ograniczani cechą jakości soku i mogą wrócić do wyeliminowanych wcześniej komponentów o wybitnych właściwościach plonowania i na ich bazie doprowadzić do syntezy nowych, wydajnych odmian. Celem w hodowli roślin energetycznych jest uzyskanie maksymalnego plonu suchej masy z hektara. Równolegle można również podnieść potencjał plonowania liści, które dla przemysłu cukrowniczego stanowiły tylko kłopotliwy produkt uboczny. Przyrost plonu korzeni jaki w ten sposób został uzyskany u energetycznych odmian buraka cukrowego ocenić można na 10-15% z tendencją do dalszego wzrostu dzięki postępowi hodowlanemu w tej dziedzinie.

3. Ozima forma buraka cukrowego

Ozima forma buraka cukrowego stanowić może nową możliwość elastycznego pozyskania surowca do produkcji cukru. Buraki ozime wysiewa się na przełomie lipca i sierpnia. Zimują one na polu tak jak wszystkie formy ozime roślin uprawnych. Wiosną, gdy rusza wegetacja, ich korzenie mają już masę ok. 200 g. Wydłużony okres wegetacji umożliwia zbiór takich buraków pod koniec kwietnia. Ich plonowanie jest zadowalające i w doświadczeniach osiąga 60t z ha. Po zbiorze pole może być wykorzystane do zasiewu normalnej rośliny jarej, np. kukurydzy. Istnieje również możliwość pozostawienia buraków ozimych do zbioru w późniejszym terminie (wrzesień – październik) i uzyskania w ten sposób znacznie wyższych plonów.

Uzyskanie ozimej formy buraka cukrowego wiąże się z wprowadzeniem do buraków genu tolerancji na mróz, a także mechanizmu zapobiegającego wytwarzaniu pędów nasiennych na wiosnę. Ta druga cecha nie może być jednak stała, gdyż, aby rozmnażać takie rośliny trzeba uzyskać z nich nasiona.

4. Odmiany buraka cukrowego tolerancyjne na suszę

Odmiany roślin uprawnych z tolerancją na suszę są wyzwaniem dla hodowców, nie tylko buraka cukrowego. Stepowienie pól uprawnych i długie okresy suszy podczas wegetacji są widomymi symptomami zmian klimatycznych. U roślin buraka posiadających tolerancję na suszę dochodzi do wzmożenia procesu fotosyntezy przy ograniczonej powierzchni liści zmniejszającej transpirację. Odmiany takie charakteryzuje silny i długi system korzeniowy, muszą one także posiadać inne pożądane cechy fizjologiczne i morfologiczne. Intensywne prace nad tego typu odmianami trwają, na ich pojawienie się na rynku trzeba jednak jeszcze poczekać.

5. Kształt korzenia i gładka skórka

Uzyskanie u odmian buraka cukrowego cech jednolitego kształtu korzenia i gładkiej skórki jest również celem w hodowli buraków. Te cechy morfologiczne są ważnym czynnikiem mogącym ograniczyć zanieczyszczenie korzeni glebą. Mają one bezpośredni wpływ na jakość surowca i pozwalają zmniejszyć koszty transportu (mniejsza bruzda korzeniowa to mniejsze zanieczyszczenie glebą, gładka skórka oznacza mniejsze opory gleby przy zbiorze i mniejsze uszkodzenie korzeni).

 

 

 


 
KWS