Systemy uprawy buraka cukrowego

Technologia siewu w mulcz ścierniskowy

Uprawa buraka cukrowego w Polsce ma ponad dwustuletnią tradycję. Początkowo prowadzona była przy pomocy prostych narzędzi, a plon kształtował się na poziomie 10 t z ha.
Podstawowym celem uprawy buraka było i nadal jest uzyskanie wysokiego plonu korzeni. W drugiej połowie ubiegłego stulecia równorzędną rolę zaczęto przypisywać  jakości technologicznej, a pod koniec XX wieku ochronie środowiska glebowego i obniżce kosztów produkcji.
W Europie dominuje tradycyjna uprawa roli wykonywana przy pomocy pługów odkładnicowych oraz narzędzi doprawiających glebę.

System płużny, ze względu na swoją dużą  energochłonność i pracochłonność, modyfikowany jest od wielu lat poprzez stosowanie systemów bezorkowych lub, w przypadku takich gatunków roślin jak pszenica, jęczmień, żyto i kukurydza, przez siew bezpośredni.

Krótka charakterystyka  systemów uprawy roli:

1. System płużny
Orka przedzimowa wykonywana jest na głębokość 25 – 30 cm, płytkie uprawki pożniwne przykrywają ścierń oraz spulchniają i wyrównują rolę. W technologii tej można stosować obornik. Alternatywę dla obornika stanowi poplon ścierniskowy przykrywany orką przedzimową. Resztki  organiczne zostają całkowicie przykryte.

2. System płużny z mulczowaniem gleby międzyplonem
W przypadku uprawy buraka cukrowego z siewu w mulcz z przemarzniętych w okresie zimy roślin jarych wykonuje się przed siewem międzyplonu orkę siewną. Siew buraka może być wykonany w spulchnioną rolę siewnikiem standardowym lub bezpośrednio w glebę niespulchnioną przy pomocy siewnika wyposażonego w kroje tarczowe.

3. System bezorkowy (uproszczony)
Praca pługa zostaje zastąpiona narzędziami i maszynami spulchniająco – kruszącymi, np. kultywator o sztywnych łapach, głębosz, czynne agregaty uprawowe. W tym systemie szczególnego znaczenia nabierają zestawy wieloczynnościowe, które istotnie ograniczają liczbę przejazdów roboczych, dzięki czemu zmniejszają ugniatanie gleby i redukują zużycie energii (w stosunku do technologii tradycyjnej nawet o 50%).
Resztki pożniwne oraz międzyplon tworzą mulcz, który chroni powierzchnię gleby przed utratą wilgoci, erozją wodną i wietrzną. Siew buraka powinien być wykonany siewnikiem z krojami tarczowymi.

4. Siew bezpośredni
Skrajna forma uproszczeń - od momentu zbioru przedplonu do siewu buraka cukrowego nie wykonuje się  zabiegów uprawowych.
W tym okresie, ze względu na rezygnację z uprawek mechanicznych, prowadzi się chemiczną walkę z chwastami przy pomocy herbicydów o działaniu totalnym. Siew buraka wykonuje się siewnikami wyposażonymi w kroje tarczowe. Resztki organiczne w całości pokrywają powierzchnię gleby.