Wybrane elementy agrotechniki buraka cukrowego

Burak cukrowy to jedna z najbardziej dochodowych upraw na świecie. W warunkach Polskich zyski z uprawy buraków zaczynają się przy plonie 350-400 q z ha. Poniżej tej granicy uzyskany przychód pokrywa zwykle poniesione nakłady. Przestrzeganie najważniejszych zasad poprawnej agrotechniki buraka cukrowego pozwala łatwo pokonać tę granicę. Najlepsi plantatorzy uzyskują 600-700 q z ha i to wcale nie na najlepszych glebach. Mamy nadzieję, że tych kilka rad które pozwalamy sobie Państwu przekazać pozwoli osiągnąć większą satysfakcję w uprawie buraków cukrowych. Wybór stanowiska: Najlepsze przedplony pod buraki to zboża, groch, peluszka, wyka, bobik i ziemniaki. Gorsze stanowisko to koniczyna, lucerna, kukurydza. Nie należy uprawiać buraków po rzepaku trawach i burakach (szkodniki i choroby). Buraki po burakach nie częściej jak 3-4 lata. Gleba żyzna, pH 6,2-7,2. Doskonałym stanowiskiem jest pole po zaoranym poplonie ścierniskowym. Szczególnie polecamy szybko rosnące mątwikobójcze odmiany gorczycy białej (Martigena, Sirola )i rzodkwi oleistej (Remonta) hodowli KWS, które ograniczają rozwój nicieni do 40% populacji. Udany poplon zastąpić może połowę dawki obornika. Uprawa przedzimowa: Podstawą oceny zasobności powinna być przeprowadzona wcześniej (po zbiorze przedplonu) agrochemiczna analiza gleby. Pozwala ona ustalić dawki nawozów na wymaganym przez rośliny poziomie i w odpowiednich proporcjach. Ważna jest również ze względów ekonomicznych, gdyż nawożenie oparte o aktualny stan zasobności gleby zapewnia największą efektywność zastosowanych nawozów. Na podstawie analizy próbki glebowej ustalamy jesienne dawki nawożenia fosforem i potasem. W razie konieczności stosujemy wapnowanie (najlepiej pod przedplon). Nigdy nie stosujemy wapna i nawozów fosforowych równocześnie, nie wapnujemy również na obornik. Orka głęboka, starannie wykonana musi przykryć obornik lub poplon (zastosować przedpłużek). Za pługiem stosować kolczatkę lub bronę w celu wyrównania orki przed zimą. Zapewni to wyrównane wschody, buraków zwłaszcza przy siewach punktowych w odstępach 15-18 cm.

Przybliżone dawki nawożenia pod buraki cukrowe

Uprawa wiosenna i siew: Wczesne włókowanie lub bronowanie przerywa parowanie gleby. Zbyt wczesne wejście z uprawą może jednak spowodować zniszczenie struktury gleby co uniemożliwi prawidłowe wschody. Na wiosnę najważniejsze to zatrzymać jak najwięcej wilgoci w glebie. Jak najmniej przejazdów agregatem (kultywator + wał strunowy lub brona średnia + wał strunowy). Zwykle włókowanie i 1 przejazd agregatem umożliwia osiągnięcie najwyższych plonów . Ważne : jeden przejazd agregatem to strata ok. 10 litrów wody z 1 m2 gleby przez jej wyparowanie. Zastosowanie kół bliźniaczych do uprawy wiosennej zmniejsza ugniecenie wpływając na zwiększenie obsady roślin. Głębokość pracy agregatu ustawić tak, aby głębokość spulchniania wynosiła ok. 3-4 cm a poniżej gleba powinna być ugnieciona wałkiem strunowym. Przy siewie na tej ubitej warstwie powinny być umieszczone nasiona. Jest to warunek wyrównanych wschodów. W czasie siewu zwracać szczególną uwagę na głębokość siewu 3-4 cm. Sprawdzić stan zużycia redlic, w miarę możliwości zastosować jednoczesne współrzędowe nawożenie nawozami płynnymi (np. firmy ADOB). Siewu dokonać z prędkością nie wyższą jak 5-6 km/h. Zapewni to precyzyjne umieszczenie nasion w glebie. Dobór materiału siewnegoDecyzję o wyborze materiału siewnego należy podjąć na podstawie oceny warunków polowych. Dobre stanowisko o uregulowanym odczynie, zasobne w składniki i starannej uprawie pozwala dokonać siewu punktowego w odstępach 15-18 cm. Użyć należy wtedy najlepszych nasion, o LZK powyżej 93% i wysokim wigorze. Nasiona powinny być otoczkowane z pełnym zabezpieczeniem trzema preparatami przeciw chorobom i szkodnikom. Nasiona KWS reprodukowane są we Francji i Włoszech gdzie warunki wegetacji pozwalają uzyskać nasiona o najwyższej jakości. Otoczkowane są według najnowszej światowej technologii i mogą być bez ryzyka przeznaczane do siewów na gotowo. W przypadku gorszych warunków polowych zasiewu można dokonać nasionami tańszymi i o gorszej jakości lecz pod warunkiem zagęszczenia siewu do 6-9 cm. Powoduje to dodatkowe nakłady na korektę obsady lecz daje gwarancję uzyskania prawidłowej obsady buraków. W warunkach klimatu Polski a zwłaszcza w przypadku suchej wiosny odradzamy stosowanie siewu w odstępach większych niż 18 cm. Taki siew zwykle nie pozwala uzyskać prawidłowej obsady roślin. Optymalna obsada buraków to 80-90 tys. roślin na 1 ha. Tylko taka obsada jest warunkiem uzyskania wysokich plonów w granicach 400-500 q/ha. (Obsadę określa się licząc rośliny w rzędzie na długości 22,2 m i mnożąc wynik przez 1000. Pomiaru dokonuje się w kilkunastu miejscach i wylicza średnią).

Dobór nasion i odstępów siewu buraków do warunków polowych.

11 zaleceń KWS warunkujących dobre wschody buraków cukrowych:

1. Orka wykonana przy właściwej wilgotności gleby.
2. Unikanie nadmiernego ugniatania gleby wiosna ( podwójne koła)
3. Cztery możliwe błędy przy wiosennej uprawie - za wcześnie - za głęboko - za często - za szybko
4. Uwaga na nadmierne zasolenie gleby (dawka azotu i potasu )
5. Siew we właściwym terminie
6. Prawidłowa głębokość siewu - płytko jak tylko możliwe - głęboko jak potrzeba
7. Dokładne ustawienia siewnika
8. Kontrola odległości i głębokości nasion w czasie siewu
9. Właściwe i terminowe zwalczanie chwastów
10. Odpowiedni dobór insektycydów
11. Zastosowanie właściwych odmian.

Dr inż. Wacław Wiśniewski KWS Agroservice