Symptomy
Rizomania - symptomy na korzeniach
Korzenie roślin buraka porażonych rizomnią rozwijają się wolniej i są mniejsze. Jednocześnie obserwowany jest bardzo silny rozwój korzonków bocznych prowadzący do powstania charakterystycznej brody, od czego wzięła nazwę choroba: z greki rhizo – korzeń, mania –szaleństwo. Broda korzeniowa łudząco przypomina infekcję mątwikiem burakowym, jednak nie obserwuje się na korzonkach charakterystycznych białawych cyst. Również odstawanie korzonków bocznych od korzenia głównego pod kątem prostym, skarłowacenie roślin (zwłaszcza przy wczesnym porażeniu chorobą) lub kulisty kształt korzenia mogą wskazywać na rizomanię.
Na przekrojach korzeni widoczne jest charakterystyczne pociemnienie wiązek przewodzących. W początkowej fazie zaatakowane wiązki drewnieją, a korzeń staje się „gumowy”, nie wykazując charakterystycznej dla zdrowej rośliny kruchości. W wypadku silnych infekcji może następować murszenie i gnicie korzeni (infekcja wtórna przez inne patogeny).
Stwierdzenie występowania rizomanii na plantacjach po symptomach zewnętrznych jest trudne i ryzykowne. Rizomanii towarzyszą często inne infekcje wirusów glebowych, symptomy są niespecyficzne i niezwiązane z konkretną fazą wegetacji. Symptomy niespecyficzne mogą być efektem wystąpienia innych chorób czy stanów fizjologicznych rośliny.
Późna infekcja, spowodowana niekorzystnymi dla aktywności wektora warunkami (sucha i chłodna wiosna), może w ogóle pozostać niezauważalna na drodze obserwacji makroskopowych, a obecność wirusa da się stwierdzić tylko na podstawie pozytywnego wyniku testu serologicznego ELISA. Test ELISA to jedyna pewna i jednoznaczna metoda diagnostyczna potwierdzająca obecność wirusa w soku korzeni lub liści buraka.
Fot.1.i 2.: Uszkodzenia wiązek przewodzących w korzeniu buraka cukrowego wywołane rizomanią
Fot.3.: Zdrowy i chory korzeń buraka cukrowego - porównanie
