Burak cukrowy
Produkty KWS

Uprawa gorczycy antymątwikowej jako międzyplonu - zalecenia agrotechniczne

Zalecenia agrotechniczne:

Siew odmian gorczycy antymątwikowej jako międzyplonu przed uprawą buraka cukrowego to najlepszy sposób na:

  • ograniczenie populacji mątwika burakowego
  • poprawienie struktury gleby 
  • zwiększenie porowatości gleby
  • wprowadzenie do gleby masy organicznej porównywalnej z połową dawki obornika

Stosowanie gorczycy jako międzyplonu zalecane jest szczególnie na stanowiskach o krótkiej rotacji buraka (2-3 lata) oraz w zmianowaniu z rzepakiem który również jest rośliną żywicielską dla mątwika burakowego.

Gorczyca to roślina szybkich wschodów - nawet przy niewielkiej wilgotności gleby. Rozwijająca się masa zielona gorczycy zacienia glebę i ogranicza rozwój chwastów. Jej głęboki system korzeniowy penetrując glebę powoduje jej rozluźnienie
i zwiększa możliwości gromadzenia wody. Uprawa gorczycy antymątwikowej przyczynia się do ograniczenia populacji nicieni w glebie o 30-50%. W sprzyjających warunkach, przy długim okresie wegetacji i zastosowaniu nowoczesnych odmian takich jak SIROLA, redukcja cyst nicieni w glebie może wynieść nawet 70-90%. Jest jednak podstawowy i najważniejszy warunek jej korzystnego zastosowania :
Nasiona gorczycy antymątwikowej muszą pochodzić z pewnego źródła. Zastosowanie zwykłej gorczycy lub gorczycy antymątwikowej która była reprodukowana dłużej niż 2-3 lata wywołuje skutek odwrotny do oczekiwanego, doprowadzając do wzrostu zawartości cyst w glebie, co odbije się spadkiem plonu buraków i zainfekuje glebę tym szkodnikiem na długie lata.


Uprawa pod siew gorczycy:

Zbiór zboża należy przeprowadzić tak, aby ściernisko pozostało krótkie, zaś słoma (jeśli pozostaje na polu) była starannie rozdrobniona i równomiernie rozrzucona. Do tego celu najlepiej nadaje się kultywator ścierniskowy, którego zęby dokładnie podcinają ściernisko i przykrywają resztki pożniwne, talerze wyrównują powierzchnię pola, a wał zagęszcza wierzchnią warstwę roli.
Zalecana głębokość uprawy to 5-8 cm, przy prędkości ok. 10 km/h.  Idealnym przygotowaniem gleby do siewu byłoby zastosowanie płytkiej, wyrównanej orki siewnej stwarzającej najlepsze warunki do równomiernych i szybkich wschodów gorczycy.
Na glebach o dobrej kulturze dopuszczalną i najczęściej stosowaną metodą jest powtórna uprawa kultywatorem ścierniskowym, tuż przed siewem gorczycy na głębokość 12-15 cm. Ważnym elementem jest takie dobranie momentu uprawy i siewu aby zapewnić zachowanie jak największej ilości wilgoci w glebie.

Siew:

  • Ilość wysiewu gorczycy wynosi 18 – 22 kg/ha (w przypadku niedoborów wilgoci oraz dużej ilości resztek pożniwnych należy stosować wyższą normę). Siewu dokonuje się odpowiednio ustawionym siewnikiem zbożowym. W przypadku braku możliwości precyzyjnego wysiania tak małej ilości nasion można zastosować „wypełniacz masy” (np. nasiona gorczycy zmieszać z odpowiednią granulacją odsianych suchych wysłodków). Dobre wyniki w postaci równomiernej obsady gorczycy daje zastosowanie do siewu międzyplonu agregatu czynnego wyposażonego w redlice tarczowe.
  • Termin siewu uzależniony jest od czasu zbioru zbóż. Optymalny termin to 5-15 sierpnia. Nie należy przeciągać siewu do terminów po 20 sierpnia. Szybkość wschodów, wzrostu i rozwoju zielonej masy uzależniona jest głównie od przebiegu opadów i do ich przebiegu należy głównie dostosować termin siewu. Zbyt wczesny siew stwarza z kolei ryzyko zakwitnięcia roślin gorczycy i osypania się nasion, co stworzy problem zwalczania gorczycy jako chwastu w burakach.


Nawożenie:

Po zbiorze przedplonu należy pobrać próby gleby aby zbadać zawartość składników pokarmowych, a następnie, uwzględniając wynik analizy, zastosować zalecane 2/3 dawki nawozów fosforowych, potasowych i magnezowych przewidzianych pod burak. (mała szansa zastosowania ich w późniejszym terminie, w zależności od sposobu użytkowania gorczycy 1/3 można zastosować pod orkę jesienną lub na wiosnę).
W sytuacji gdy słoma pozostaje na ściernisku należy dodatkowo zastosować nawożenie azotem, które jest niezbędne do prawidłowej mineralizacji resztek pożniwnych (przeciętnie 50-80 kg N/ha). Nawozy te należy zastosować na ściernisko przed uprawkami kultywatorem ścierniskowym.
W przypadku konieczności zastosowania wapnowania, nawozy wapniowe w ilości 70% zalecanej dawki należy zastosować jako pierwsze i oddzielić uprawką od pozostałego nawożenia mineralnego. Jeśli to możliwe należy jednak unikać wapnowania pod uprawę poplonu z gorczycy.


Użytkowanie międzyplonu z gorczycy:

Istnieją trzy zasadnicze  możliwości użytkowania udanego międzyplonu z gorczycy:

  1. Rozdrobnienie gorczycy jako nawozu zielonego (brona talerzowa) i przyoranie jesienną orką. Daje to dodatkowy efekt nawożenia organicznego. Zalecane zwłaszcza na glebach lżejszych o nieustabilizowanych warunkach wodnych.
  2. Pozostawienie gorczycy do wiosny i siew buraków bezpośrednio w mulcz z gorczycy z pominięciem orki jesiennej (do siewu buraków wymagany jest jednak specjalny siewnik z krojami tarczowymi).
  3. Zbiór zielonej masy gorczycy na paszę (ok. 30 ton z ha) i klasyczna uprawa z jesienną orką pod buraki. Zielona masa gorczycy nadaje się na paszę i do zakiszania, lecz musi być zakiszana z dodatkami  lub wraz z kukurydzą.

 

Opracowanie:
Dr Wacław Wiśniewski, KWS Agroservice
Lipiec 2006


 

 

Burak cukrowy