KWS
   
 

Hodowla energetycznych odmian buraka cukrowego

Cele w hodowli buraka cukrowego o przeznaczeniu energetycznym odbiegają nieco od celów programów cukrowych - priorytetem w programie energetycznym są specyficzne wymagania jakościowe oraz konieczność podniesienia plonu jednostkowego korzeni i liści.

Jakość buraków cukrowych jako substratu energetycznego / skład chemiczny:

W przypadku odmian buraków przeznaczanych na cukier jednym z podstawowych parametrów jakościowych związanych z technologią produkcji cukru jest jak najniższa zawartość tzw. melasotworów w soku korzeni. Melasotwory to substancje utrudniające uzyskanie odpowiedniej wydajności cukru białego. Działają negatywnie w procesie jego produkcji, stwarzają trudności technologiczne i powodują stratę części cukru, który pozostaje w melasie.

Niska zawartość melasotworów w soku korzeni jest jednym z priorytetów w hodowli odmian buraków dla cukrownictwa. Niektóre rody (kandydaci na odmiany) wykazujące bardzo dobre parametry w zakresie wysokich plonów korzeni musiały zostać odrzucone ze względu na swą słabą wartość przetwórczą (wysoką zawartość melasotworów). Hodowcy nowych odmian buraka z przeznaczeniem na biogaz nie są ograniczani cechą jakości soku i mogą wrócić do wyeliminowanych wcześniej komponentów o wybitnych właściwościach plonowania i na ich bazie doprowadzić do syntezy nowych wydajnych odmian, których najważniejszą cechą będzie maksymalny plon suchej masy z ha.

Plon biomasy:

Równolegle można również podnieść potencjał plonowania liści, gdyż dla przemysłu cukrowniczego stanowiły one tylko kłopotliwy produkt uboczny. Przyrost plonu biomasy uzyskany w ten sposób u energetycznych odmian buraka cukrowego ocenić można na 10-15% (z tendencją wzrostową).

Pokrój korzeni:

Odmiany energetyczne buraka cukrowego selekcjonowane są w kierunku gładkiej i wyrównanej powierzchni skórki korzenia oraz zmniejszenia rozmiaru tzw. „bruzdy korzeniowej”, w której gromadzi się przy zbiorze najwięcej gleby. Umożliwi to ograniczenie zanieczyszczeń glebą korzeni buraków do poziomu < 2% co jest do zaakceptowania przez technologów biogazownictwa.

Zdrowotność odmian:

Odmiany energetyczne muszą być zdrowe - zostaną wyposażone w tolerancje lub odporności na najważniejsze patogeny buraka cukrowego, w tym zwłaszcza na te, których nie można zwalczać na drodze chemicznej (rizomania, mątwik burakowy).

Burak cukrowy ozimy:

Ważnym kierunkiem hodowli, który może zrewolucjonizować płodozmian roślin energetycznych jest zastosowanie ozimej formy buraka cukrowego. Wysiewa się go w lipcu lub sierpniu, a zbioru dokonuje w maju następnego roku, przy czym plony są porównywalne z plonami uzyskiwanymi w tradycyjnej uprawie buraków. Umożliwi to zastosowanie buraków jako poplonu ozimego, dającego ogromną masę surowca w sezonie ubogim w masę biologiczną. Próby zastosowania takiego rozwiązania już trwają. Na skalę techniczną dokonuje się takiej metody zbioru w Niemczech. Pełny sukces zależy jednak od przełamania dwóch ważnych czynników ograniczających uprawę ozimą. Chodzi o podwyższoną zimotrwałość roślin (jak w przypadku rzepaku) oraz brak wytwarzania pędu nasiennego po zimowej jarowizacji korzeni. W miarę szybkie sukcesy na tym polu gwarantować może jednak tylko zastosowanie techniki GMO w procesie hodowli.

Przykład zmianowania roślin energetycznych z zastosowaniem ozimej formy buraka:

Burak cukrowy ozimy - przyklad zmianowania

 


 
KWS